Küresel Ticaret Dengelerinde Neler Oluyor

Küresel aktörlerin her kulvarda giriştikleri rekabet günümüzde çok boyutlu olarak devam ediyor. ABD ile Çin arasındaki gerilim sadece savunma ve güvenlik boyutunda değil, ekonomik kulvarda da hız kesmeksizin devam ediyor. Trump döneminde neredeyse “ticaret savaşlarına” evrilen bu mücadele Biden sonrası dönemde biraz yatışacak gibi görünüyor.


Zira söz konusu ekonomi olunca ABD’nin Çin’e, Çin’in de ABD’ye ihtiyacı olduğunu tüm çıplaklığıyla görebiliyoruz. Ekonomik bir dev olarak Çin’in ABD’yi geçtiğinin de altını çizelim. Bu durum ABD’nin son dönemde kırılganlığı sabit verilerle ortaya çıkan durumunu ortaya da koyması bakımından manidar.


ABD'de dış ticaret açığı 2006'dan bu yana yüksek seviyesine çıktı


ABD Ticaret Bakanlığı, Kasım 2020 dönemine ilişkin dış ticaret verilerini açıkladı. Buna göre, ülkenin dış ticaret açığı, bir önceki aya kıyasla yüzde 8 artarak 68,1 milyar dolara yükseldi. Ağustos 2006'dan bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaşan dış ticaret açığına ilişkin piyasa beklentisi, söz konusu dönemde 65,2 milyar dolar seviyesindeydi.


Buna karşın ABD’nin ihracatı, Kasım 2020'de bir önceki aya göre yüzde 1,2 artarak 184,2 milyar dolara yükseldi. İthalatı da aynı dönemde yüzde 2,9 artarak 252,3 milyar dolara çıktı. ABD'nin 2020 yılı başında birinci faz ticaret anlaşması imzaladığı Çin ile arasındaki ticaret açığı, geçen yıl kasım ayında artış gösterdi. Ülkenin Çin ile olan ticaret açığı, yüzde 13,2 artarak 30 milyar dolara çıktı. ABD'nin Çin'e ihracatı bu dönemde 12,6 milyar dolar olurken, ülkeden yapılan ithalat 42,6 milyar dolar olarak kaydedildi.


Aynı dönemde ABD'nin Avrupa Birliği (AB) ile olan ticaret açığı ise aylık yüzde 6,4 artışla 16,7 milyar dolara yükseldi. ABD'nin AB'ye ihracatı 20,4 milyar dolar olarak hesaplanırken, bölgeden yaptığı ithalat 37,1 milyar dolar oldu. Bu dönemde ABD'nin dış ticaret açığı verdiği diğer ülkeler arasında Meksika (11,3 milyar dolar), Japonya (6,6 milyar dolar), Almanya (4,9 milyar dolar), İtalya (3,5 milyar dolar), Tayvan (3 milyar dolar), Güney Kore (2,9 milyar dolar), Hindistan (2,4 milyar dolar), Kanada (1,7 milyar dolar) ve Fransa (1,7 milyar dolar) yer aldı.


Çin, pandemiye rağmen 535 milyar dolar ile rekor ticaret fazlası verdi


Çin Halk Cumhuriyeti, Covid-19 salgını ve ABD ile yaşanan ticaret savaşlarına rağmen 2020 yılında ticaret fazlasını 535 milyar dolara çıkardı. Açıklanan gümrük verilerine göre Çin'in ihracatı 2020'da bir önceki yıla göre yüzde 3,6 artarak 2,6 trilyon dolara yükseldi.

İthalatta ise aynı dönemde yüzde 1,1 azalma kaydedildi ve toplam hacim yaklaşık 2,4 trilyon dolar seviyesinde oldu. Bu dönemde Çin, emtia ticaretinde pozitif büyüme kaydeden tek büyük ekonomi olarak kayıtlara geçti.


Çin, Trump yönetiminin getirdiği ek vergi uygulamalarına rağmen Amerika Birleşik Devletleri'ne (ABD) yaptığı ihracatı 2019 yılına göre yüzde 7,9 arttırdı ve toplam 45,2 milyar dolara ulaştı. İki ülke arasında yıl içinde varılan anlaşma ile desteklenen ithalatta ise yüzde 9,8 artış kaydedildi ve 13,5 milyar dolar hacme ulaştı.


Çin'in AB ülkelerine ihracatı, Covid-19 salgını nedeniyle duran seyahatler ve getirilen kısıtlamalara rağmen yüzde 6,7 artarak 39,1 milyar dolara çıktı. Çin, 2020'de Avrupa menşeili mallara yüzde 2.3 daha fazla para harcadı. AB'den ülkelerinden ithalat ise 13,3 milyar dolara yükseldi.

Öte yandan dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin, 2020'nin ilk üç ayında bir önceki yıla göre yüzde 6,8 küçüldü. Çin ekonomisi, ikinci çeyrekte yüzde 3,2, üçüncü çeyrekte ise yüzde 4,9 büyüme gösterdi.


Yukarıdaki verilere bakarak varacağımız net sonuç Çin’in kaçınılmaz ekonomik yükselişinin devam edeceği şeklinde. Dünyanın fabrikası olarak nitelendirilen Çin ile ABD’nin ticari kulvardaki hegemonya savaşının sonucu yavaş yavaş beliriyor.